Kryptowaluty – waluty przyszłości?

Czym są kryptowaluty?

Wiele osób zastanawia się co oznacza pojęcie kryptowalut. Jego pierwowzór – ePieniądz, został zaproponowany już w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Jego założenia zostały wykorzystane przy stworzeniu Bitcoina, który jest powszechnie uznawany za pierwszą z krytotowalut. Mimo, że jest najbardziej popularny, to nie oznacza, że jedyny. Według najnowszych szacunków obecnie na świecie funkcjonuje ich ponad 1 500.

Zgodnie z najbardziej popularną definicją kryptowaluty to system elektroniczny, który spełnia sześć warunków:

  • nie wymaga centralnej władzy, która nim zarządza i kontroluje go,
  • umożliwia publiczny dostęp do informacji o tym ile dany użytkowników posiada jednostek kryptowaluty oraz przejrzeć historię jego transakcji przychodzących i wychodzących,
  • system, który autonomicznie decyduje czy nowa jednostka kryptowaluty może zostać utworzona czy nie – jeśli tak, to określa jakie są warunki jej wykreowania oraz przyznania do jakiego użytkownika należy. Proces ten może następować przykładowo poprzez tzw. kopanie lub przy wykorzystaniu wyspecjalizowanych algorytmów,
  • właściciela danej jednostki kryptowaluty można potwierdzić jedynie poprzez użycie bezpiecznych narzędzi kryptograficznych,
  • umożliwia dokonanie transakcji, podczas których następuje zmiana właściciela danej jednostki kryptowaluty. Takiej Transakcji może dokonać tylko użytkownik, który jest w stanie potwierdzić, że jest właścicielem danej jednostki kryptowaluty,
  • jeśli w tym samym momencie otrzyma więcej niż jedno zlecenie transferu tej samej jednostki kryptowaluty, wykona co najwyżej jedno z nich.

Powyższa definicja brzmi dość enigmatycznie. Dla uproszczenia można uznać, że kryptowaluta to rodzaj pieniądza elektronicznego, który jest całkowicie niezależny od zewnętrznych instytucji, umożliwia każdej osobie podgląd salda każdego portfela oraz historii jego transakcji, jest bardzo bezpieczna dzięki wykorzystywaniu skomplikowanych zabezpieczeń kryptograficznych, a przelewu środków może dokonać wyłącznie właściciel danej jednostki kryptowaluty.

Kryptowaluty a waluty standardowe

Kryptowaluty i zwykłe waluty, takie jak chociażby polski złoty, mimo dzielących je różnic mają także wiele cech wspólnych. Kryptowaluty są przechowywane w tzw. portfelach elektronicznych, które można porównać do rachunku bankowego o bardzo ograniczonej funkcjonalności, pozwalającego jedynie na podgląd salda na rachunku, wykonanie przelewu oraz sprawdzenie historii portfela. Transferu środków można dokonywać znając elektroniczny adres portfela, na który chcemy dokonać przelewu. Ponadto kryptowalutami, a zwłaszcza Bitcoinem można dokonywać płatności w coraz większej ilości miejsc na całym świecie.

Można m.in. nią zapłacić kupując samochód Tesla, płacąc za produkty Microsoft czy, na naszym krajowym podwórku, kupując bilet lotniczy w LOT. Istnieją już także instytucje oferujące karty płatnicze podpięte do portfela kryptowalutowego pozwalające wypłacać środki w bankomatach.

Różnic jest jednakże więcej niż cech wspólnych. Do najważniejszych można zaliczyć:

  • Brak instytucji rządowej kontrolującej i nadzorującej kryptowaluty w przeciwieństwie do standardowych walut, gdzie chociażby banki centralne mają wpływ na ich podaż.
  • Do prowadzenia portfeli kryptowalutowych, jak i procesowaniu przelewów, nie są wymagane komercyjne instytucje. W przeciwieństwie do zwykłych rachunków bankowych założenie takiego portfela jest całkowicie darmowe i nie wymaga podawania żadnych danych osobowych, dzięki czemu są one anonimowe. Koszty przelewów są ustalane przez nas samych. Przykładowo w przypadku Bitcoina decydujemy o wysokości prowizji za przelew. Im ona wyższa tym transfer zostanie wykonany szybciej.
  • Każda osoba może sprawdzić saldo dowolnego portfela. Wystarczy do tego adres portfela. Porównując do rachunków bankowych – to tak, jakby każdy po numerze rachunku mógł sprawdzić saldo konta. Ponadto łatwo jest sprawdzić historię transakcji wychodzących o przychodzących wykorzystując do tego numery transakcji. Mamy więc dostęp do każdej transakcji jaka została zawarta od samego początku istnienia danej kryptowaluty. Nie ma tylko możliwości sprawdzenia do kogo należy dany portfel – są one całkowicie anonimowe.
  • Możliwość wpływu na podaż kryptowaluty, a więc jej ilość na rynku, np. poprzez proces tzw. kopania. Inwestycja w kopalnię kryptowalut pozwala na generowanie nowych jednostek kryptowaluty, które potem można sprzedać na giełdzie. Jest to więc sytuacja podobna do udziału w kopalni złota – wytwarzamy aktywo, które można następnie wymienić za inne, bardziej płynne aktywo, np. standardowe waluty.
  • Szybkość transakcji – nie są wykorzystywane banki, a transfer środków na dowolny portfel następuje zazwyczaj błyskawicznie. Nie są ograniczeniem państwa i kontynenty.

Oczywiście kryptowaluty mają także wady. Najbardziej istotną jest stosunkowo wysoka zmienność ich cen, czego przykładem był ubiegły rok, podczas którego cena najbardziej popularnej kryptowaluty, Bitcoina, wzrosła o kilkaset procent.

Różnice między kryptowalutami

Obecnie na rynku funkcjonuje ponad 1 500 różnych kryptowalut. Rynek ten rozwija się – niektóre z nich są wygaszane, ale powstaje coraz więcej nowych projektów. Zazwyczaj kryptowaluty różnią się w założeniach, na bazie których została wykreowane. Łączy je jednakże wspólna cecha jaką jest wykorzystywanie tzw. łańcucha bloków (blockchain). W uproszczeniu wszystkie transakcje zawarte w danej kryptowalucie tworzą łańcuch. Nowe transakcje są dodawane jak ogniwa do łańcucha, który jest przechowywany w formie zdecentralizowanej, tj. nie ma jednego konkretnego miejsca czy serwera, na którym byłby zapisany. Jest przechowywany na komputerach użytkowników co praktycznie uniemożliwia ataki hakerskie na całą sieć i zniszczenie danych.

Najstarszą, ale też najbardziej popularną kryptowalutą jest Bitcoin. Jego podstawową zaletą jest powszechność wykorzystywania na całym świecie. Ilość wykorzystujących go do płatności przedsiębiorstw stałe rośnie, zwłaszcza w Azji. Można rzec, ze to właśnie od Bitcoina zaczęła się rewolucja i szumne wkroczenie do powszechnej świadomości. Jest to też najdroższa kryptowaluta. W szczytowym momencie w 2017 roku jej wartość przekroczyła 19 tys. USD. Co ciekawe Bitcoin ma ustaloną z góry maksymalną podaż – ilość jednostek będących w obiegu nie może przekroczyć 21 milionów, co teoretycznie przy rosnącym popycie może wpływać na wzrost ceny. Ma on też wady – najbardziej odczuwalna to stosunkowo powolne transfery środków do innych użytkowników.

Do innych popularnych kryptowalut należą:

  • Litecoin – w swoich założeniach jest niemal identyczna jak Bitcoin. Jest to obecnie druga pod względem popularności kryptowaluta. Także wiele firm na świecie wykorzystuje ją w płatnościach. Ma istotną zaletę w stosunku do swojej starszej siostry – przelewy środków są znacznie szybsze.
  • Ethereum – to platforma, w której walutą jest tzw. Ether. U podstaw jej powstania leżał zamiar do wykorzystania kryptowalut i łańcucha bloków do czegoś więcej niż dokonywania płatności. Tym zamiarem są tzw. inteligentne kontrakty (smart contracts) i ich wykorzystanie w relacjach między użytkownikami sieci. Przykładowo możemy zlecić kontrakt, w którym po upływie ustalonego czasu zostanie dokonany transfer środków do innego użytkownika. W założeniach warunków determinujących działanie może być oczywiście więcej. Kontrakty te są przetwarzane przy wykorzystaniu mocy obliczeniowej komputerów tworzących sieci Ethereum, tzw. koparek. Kryptowaluta ta wydaje się dawać ogromne możliwości wykorzystania chociażby w umowach prawnych czy finansowych. Wymaga jednakże rozpowszechnienia.
  • Ripple – system stworzony przez firmę Ripple, służący do dokonywania transferu tzw. tokenów, reprezentujących waluty czy surowce przy wykorzystaniu sieci blockchain. Może ona być wykorzystywana do dokonywania przelewów praktycznie bez żadnych opłat i w bardzo krótkim czasie. W pewnym sensie łączy ona klasyczne instrumenty jak waluty z nowoczesną koncepcją łańcucha bloków. Ripple budzi spore zainteresowanie wśród instytucji finansowych. Już teraz wykorzystują ją banki UniCredit, Santander oraz UBS.

Przyszłość kryptowalut

Rynek rozwija się bardzo dynamicznie. Jeszcze dwa lata temu mało kto przypuszczał, że kryptowaluty staną się tak medialnym tematem. Na przełomie ubiegłego i obecnego roku główna narracja mediów opierała się na głosach przedstawicieli instytucji rządowych nastawionych bardzo krytycznie, a nawet sugerujących wprowadzanie zakazu używania kryptowalut. Sytuacja stopniowo ulega zmianie i aktualnie częściej możemy przeczytać wypowiedzi wieszczące rewolucję w świecie finansów i ewolucję pieniądza do nowej, lepszej formy. Potwierdza to chociażby wykorzystywanie założeń kryptowaluty Ripple przez niektóre duże, międzynarodowe banki.

Ponadto Bitcoin przebojem wkracza na rynek płatności. Jaka będzie przyszłość? Tego oczywiście nie sposób przewidzieć. Pesymiści wieszczą upadek kryptowalut i tak spektakularne odejście ich do lamusa jak pojawiły się w powszechnej świadomości. Optymiści z kolei zakładają, że wyprą one z użycia klasyczne pieniądze. Jak będzie rzeczywiście – dowiemy się w najbliższych latach. Obecnie najbardziej prawdopodobne wydają się działania mające ma celu choć częściowe uregulowanie rynku kryptowalut. Czy okażą się skuteczne? Tego nie wiemy, ale można założyć, że jesteśmy świadkami bardzo ciekawej ewolucji pieniądza oraz systemu płatności.

Comments are closed.